Friday, November 15, 2013

Huring Paaram Para Ki Rizal

Aba anang gayon paghorop-horopon an mga tataramon ni Rizal

Sa huning Bikolnon an huring paaram naglik-ad, nawara an busal;

Nag-aawit, nagkakantang gayo, mahamison bagang tunay

Dikit pang malun-ok an dila ko sa panambitang hinay-hinay;

Mga burabod na tataramon sa puso kong mainit, nagpapaypay.

 

An huring paaram ni Rizal, siring baga sa kanta nin pagkamoot

An tuno nin boses gikan sa harayong bukid ngonyan nagkabaraluktot;

Ta an banwaang dalisay, uya baga, haros pano nin alipung-ot

Ta iba an pagka-intende kan mayayaman, nakaka-anggot;

Kaya, uya ipagdulot, kabtang na buhay, nagtitios, nangunguniot.

 

Haen na daw an mayambong, baga rimpos na pangiturog ni Rizal

Hilnga baya an banwang Pilipinas, nagkasararong nangungumpisal

Sa atubangan nin altar nin Diyos, hayagan an pag-ako nin kasalan

Na siring sa paros nin bagyo, o makusog na uran nin kasalinggayan

Matea an huring hangos nin pagtaghoy, haen an banwa nin kaogmahan.

 

Paaram na, O Rizal, ta an tingog kan boses mo paos na,

Pabayae na kaming makunop nin tubig, mawara an pagkapaha,

An mga pangiturugan mo kuta na magayon, bakong talinghaga

Kaya man sanang mangyari, kung magkasararo, maghingoha

Para sa banwang tinubuan, ngonyan hilnga baya nagluluha.

Hiwa nin Kikilaw

Ako nagrirop, nagbutwa, naghiling,

Nakadiskubre: May sinehan sa dagat?

Ahahay! Estoryahon ko.

Sa irarom nin dagat palan

bako man hararom o kantil an diklom,

hababaw sana, alagad, dae mo matugkad.

Rinukrok ko an irarom, abot ko an hilahil.

Mansayon nanggad an palibot.

Alagad, dae akong nahihiling!

May sira akong nakapa, inda ko kun iyo:

Marupugon an likod niya, makubalon,

baga higante. An daghan makunoton na an kublit.

Kinaputan ko, naghilap ako nin laman!

Masarumsom an namit kan sira, aw inda,

kun ibubo, eheste, ibusbos mo na

an sinilihang suka na an sangkap mapait.

Paborito ni agom, ahahay!

Aba anang kulog!

Bakong masapog o gisik an kikilaw.

Marimrim an namit sa kinatahawan.

Halat!... Ano yan, rimoranon?

Ay sala, kasili!

Ay sala, butbot!

Ay sala, pating!

Ay sala, olob!

Ay sala, butete!

Ay hala, muro ko baga ini!

Gadana an TV!

Ahaharayyy!

Monday, November 4, 2013

PIRIK-PISIK

 

An hilomlom na kaanggutan

garo sipnoang kuyom-kuyom;

nakahagkos sa puso, siring sa tubig

na nagraraguso, daeng kanultulan;

Siring sa sarong hisong gapo,

Hinahagidhid an mapulot

na ugsong nin kasalan

tanganing sa sarong pirik-pisik

nin tubig na malipoton,

o malabnawon, maianod

an ati nin kalapaan.

 

Siring sa maitomon na tabnaw,

Dae mo mansay an kairaroman

na kun saimong imahinaron

siring man sana

sa pusong maitom;

nawawara an tunay

na kahulugan nin kulay:

maitom, madiklom,

mabataon, malapaon,

gabos daeng porma

nin tultulan.

 

Tagdo sana.

Atot nin Kulog Tulak

 

Gurukgutok nin tulak depisilon intindihon

Minabilog ang lipot pag-atot mahayahayon

Mainom ka nin bulong daeng seguro

Kun marahay nin hidali libong sa payo.

 

Gurukgutok nin tulak, minahilab diretso

Minabukol sa gilid, surip bagang bato

Sa ininom na tubig maduda kang gayo

Tibaad impektado o baya may hilo.

 

Igwa man kulog tulak sa pangangake

Minapuros sanang hilab an babaye

Minasimangot ini bikrat an duliduli,

Hangos nin hararom sabay abre!

 

Aw inda tadaw baya ta arog kaini

Kapot an nguso, luwas an kustombre,

Pinagmuda si pade damay an mga kapre,

Pagluwas nin ake ginhawang puwerte!

 

Kulog tulak baya an sabi garo arte

Dae pigtutuyo basang minarepeke

Kun dae mo aram an siyertong diskarte

Mata mo mararom, atot mo maremate!

Friday, October 12, 2012

Pinuk-itang isip para ki Jesse

(An rawit-dawit na ini dedikado para ki SILG Jesse Robredo, Department of Interior and Local Government)

Mainiton an diklom

sa malipotong agyat

kan natuturog

na saldang;

Asin an lambang

pagtaghoy kan mga bitoon

sarong kinurahaw

na bakong inimpit,

alagad, minahagad

nin pagkaherak

sa bulan;

minakitik sa kalangkagan

asin sa hilom na pahiyom

mina-ulwat an mga tagong kasalan.

Kadakli sa mga kuwago

minalupad sa pagkabanggi;

siring man baga an mga kuwaknit

minasagiwsiw sa pagdagit nin insekto;

alagad, hilnga an mga buwaya

nagtatampisaw sa katangyanan,

hilom na nag-oogma

ta si Agila buminagsak na!

Sabi pa: “Maray talagang barion

an pakpak, ta sa pagkampay

mabulusok pairarom an paglupad

pasiringon sa pusod nin dagat.”

Maogmahon man si Uwak

ta mayo na karibal nin karibal;

isip niyang balinsot, uya:

Sa otro aranihan nin orgulyo daa

Si Salampati na sana an kakontra.

Mainit na talaga an diklom

sa kinaban, ta an marhayon

na tawo, luhay-luhay

nang binabaton paitaas,

buhay hilaw na binabawian;

alagad, uya an mga sinugok

ni Agila, buhay na manananggana!